Op deze foto zijn vijf van de veertien telescoop-schotels te zien van de Westerbork Synthese Radio Telescoop (WSRT) die op en nabij het terrein van het voormalige doorgangskamp Westerbork bij Hooghalen in Drenthe zijn geplaatst. Onderaan de foto is de voormalige appelplaats van het doorgangskamp in beeld. Op die plek is een monument opgericht voor de 102.000 mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog via het doorgangskamp uit Nederland zijn weggevoerd. Al deze mensen werden  in Duitse vernietigingskampen direct en indirect vermoord.

 

Voor ieder slachtoffer is er op de appelplaats 1 rode baksteen geplaatst. De stenen zijn ingekaderd in een silhouet van Nederland. Op het overgrote deel van de stenen is een davidsster te zien. Op tweehonderd stenen is een afbeelding van een vlam aangebracht. Deze stenen staan er ter herinnering aan alle Roma en Sinti zigeuners die via Kamp Westerbork werden gedeporteerd en  gedood. Er zijn ook honderd stenen zonder een kenmerk. Die herinneren ons aan de verzetsstrijders die door de bezetter zijn omgebracht.

 

Het terrein van het voormalige kamp is een oase van rust en stilte. Dat komt niet alleen doordat het terrein omsloten wordt door uitgestrekte Drentse natuur- en landbouwgebieden. De stilte is ook een gevolg van het feit dat de radio-telescoop alleen goed functioneert als er in de wijde omgeving geen storende geluiden worden geproduceerd. Mobieltjes moeten aan de rand van het telescoop-gebied worden uitgezet en gemotoriseerd verkeer is er verboden.  

De veertien schotels zijn  voorzien van een hypermodern antennesysteem. Daardoor is het mogelijk een breder spectrum aan radio-signalen uit het universum te ontvangen dan voorheen het geval was. Sinds de plaatsing van de nieuwe antennes zijn er via Westerbork al vele zogenoemde pulsars in de ruimte ontdekt. Dit zijn snel roterende neutronensterren die bundels radio-straling uitzenden.

De radio-telescoop kan geen beelden zien maar ontvangt dus de signalen die worden uitgezonden door sterrenstelsels, magnetische velden, pulsars en allerlei onbekende fenomenen in het universum. Aan de hand van al die radiogolven kunnen geleerden het beeld, dat de mens van het universum heeft, verbeteren zodat de onbegrijpelijke ruimte wellicht in de toekomst iets meer begrijpelijk voor ons wordt.

Het door veel groen omgeven gebied dat op deze foto door Riekus Reinders in beeld is gebracht geeft symbolisch aan dat er nog vele vragen zijn die om een antwoord vragen. Enerzijds bijvoorbeeld de kosmische vraag; wat er (wetenschappelijk beschouwd - en dus los van religie gezien) in het universum op het gebied van kolkende energie, onpeilbare leegte en waarneembare materie-vormen nu al vele miljoenen jaren gaande is.  Anderzijds de aardse en simpele vraag; hoe het mogelijk is geweest dat 102.000 Nederlanders konden worden weggevoerd en vermoord, vrijwel zonder dat er ook maar een haan naar kraaide. Het antwoord is in beide gevallen nog steeds niet op werkelijk afdoende wijze te geven.

A.D.

Drenthe Centraal
Riekus Reinders
E-mailadres: riekus.reinders@home.nl